Yeni Başlayanlar İçin Vadeli Kripto İşlemleri Rehberi

Neden Vadeli Kripto Para Yatırımı Yapmalıyım?

Vadeli Kripto İşlemleri Nedir

Vadeli Kripto Nasıl Çalışıyor?

Vadeli Kripto Sözleşmelerinde KZ hesaplama

AAX'in Vadeli Kripto Sözleşmeleri ile İşlem Yaparak Yatırımınızı Nasıl Maksimize Edersiniz?

Süre aşımı yok

Vadeli Kripto Fonlama oranı - Prim

Vadeli Kripto Fonlama oranı - Faiz

BTC Ters Vadeli İşlem Sözleşmeleri

USDT Vanilya Sözleşmeleri

Kaldıraçlı Vadeli Kripto Sözleşmeleri

AAX likidasyonu nasıl ele alıyor

Likit olma (nakde çevirme)

AAX'in Temerrüt Fonu nasıl yardımcı olur

Vadeli Sözleşmeler Tarihsel Verileri

Vadeli Kripto İşlemleri Rehberi

Vadeli işlemlerle Kripto Para yatırımlarınıza seviye atlatın

Yeni Başlayanlar İçin Vadeli Kripto İşlemleri Rehberi

Neden Vadeli Kripto Para Yatırımı Yapmalıyım?

Piyasa hakkında fikriniz var ancak sermayeniz yoksa, vadeli kripto işlemlerine yatırım yapmak, büyük kâr elde etmeyi garantilemenin ve finansal portföyünüzü büyütmenin en iyi yoludur. Kendi inançlarınıza sadık kalarak ve azla çoğu elde ederek kendinizi ödüllendirin.

AAX, kullanıcıların dijital para birimi yatırımlarıyla mümkün olan maksimum esnekliği korumak istediğini anlıyor. AAX, kullanıcıları her türlü piyasa koşuluna hazırlamak ve kriptodan tam olarak faydalanabilmeleri için süre aşımı olmayan 100 kata kadar kaldıraçlı vadeli işlem sözleşmesi sunar.

Nasıl çalıştığına bir göz atalım.

Vadeli Kripto İşlemleri Nedir

Spot işlemlere benzer şekilde, yatırımcılar belirli bir dijital varlığı almak veya satmak istedikleri fiyatı emir defterinde girerler. Spot işlem ile vadeli kripto işlemi arasındaki en büyük fark, yatırımcıların kaldıraçtan yararlanabilmeleri ve ayrıca alım mı (long) yoksa açığa satış mı (short) yapacaklarına karar vermeleri gerekmesidir. AAX'te kaldıraç 100 kata kadar çıkabilir. Yatırımcılar, yatırım stratejilerine bağlı olarak ne kadar kaldıraç kullanmak istediklerine karar verebilirler.

Vadeli Kripto Nasıl Çalışıyor?

Vadeli kripto işlem piyasasında, yatırımcılar piyasa yönünde ve piyasa karşısında yapılan bahislerden kâr elde edebilirler. Örneğin, bir varlıkta alım (long) sözleşmeler alması yatırımcının bir varlığın değerinin artacağına inandığını gösterir. Ayrıca yatırımcılar, varlığın değerinin düşeceğini bekliyorsa açığa satış yaparak piyasaya karşı da bahse girebilirler

Vadeli kripto sözleşmeleri, yatırımcıların dengeleyici sayıda vadeli işlem sözleşmesi yaparak piyasayı hedge etmelerine imkan verir. Vadeli kripto sözleşmesinde bir kazanç elde edildiğinde, akabinde spot piyasasında bir kayıp olur. Aynı şekilde spot piyasasında bir kazanç olduğunda da vadeli işlem sözleşmesinde kayıp olur. Hedging, birbirini dengeleyen bu tür bir kazanç ve kayıpla kabul edilebilir, güncel piyasa fiyatına etkin bir şekilde kilitlenir.

Yatırımcılar pozisyonlarını kapatarak piyasadan çıkabilirler. Pozisyon kapatıldığında Kâr ve Zarar (KZ) gerçekleşmiş olur. Bir pozisyonu kapatmak, mevcut pozisyonun tersi yönünde bir işlem yaparak gerçekleştirilebilir.

Vadeli Kripto Sözleşmelerinde KZ hesaplama

Bir yatırımcının, vadeli kripto işlem piyasasına girmek için kullandığı ortalama işlem fiyatı, giriş fiyatıdır. Pozisyonun Kâr ve Zararı, yatırımcı bir sözleşme emri verdiğinde ve pozisyonu kısmen veya tamamen kapattığında gerçekleşir. Bu gerçekleşmiş Kâr ve Zarar (KZ) olarak bilinir.

Ödeşme para biriminin BTC olduğu BTC/USD gibi bir ters vadeli kripto işlem sözleşmesi durumunda eğer yatırımcı BTC için fiyatı 30.000$'dan (giriş fiyatı) alım yapıp (long) 1000 adet anlaşma alıp, sonrasında fiyatı 40.000$'dan (BTC piyasa fiyatı) 600 adet sözleşmeyi kapatırsa, 400 sözleşmeyi elinde tutmaya (long) devam ederse gerçekleşen KZ = 600*(1/30.000-1/40.000) = 0,005 BTC (Kâr) olur.

Yatırımcının kullanmayı tercih ettiği kaldıraca bağlı olarak bir likidasyon fiyatı belirlenir. Kaldıraç ne kadar yüksek olursa, likidasyon fiyatı giriş işlem fiyatına o kadar yakın olur. AAX'te likidasyonun nasıl çalıştığını aşağıdaki bölümde anlatmaya devam edeceğiz.

AAX'in Vadeli Kripto Sözleşmeleri ile İşlem Yaparak Yatırımınızı Nasıl Maksimize Edersiniz?

Süre aşımı yok

AAX'in vadeli kripto işlem sözleşmeleri, standart süresiz sözleşmelerdir; yani süre aşım tarihleri yoktur. Bu özellik sayesinde, AAX'in vadeli kripto işlem sözleşmeleri Alış (Long) ve Açığa Satış (Short) pozisyonlar arasında ödenen bir fonlama oranı mekanizması ile her 8 saatte bir otomatik olarak sıfırlanır. Bu, fiyatın spot kura çıpalanmasını sağlar. Bu da yatırımcıların pozisyonlarını korumalarını sağlayacaktır.

Vadeli Kripto Fonlama oranı - Prim

Şimdi AAX'te Primin nasıl çalıştığını öğrenelim. AAX üzerindeki vadeli kripto işlem fiyatı, arz ve talepteki farklılıklar nedeniyle spot piyasa endeks fiyatından farklı olabilir. Sonuç olarak hem uzun hem de kısa pozisyondaki yatırımcıların, spot piyasasındaki güncel piyasa fiyatlarına göre kompanse edilmeleri gerekmektedir.

Bu durumda AAX vadeli kripto işlem sözleşmeleri AAX'in o anki fiyat ve endeks fiyatlarına bağlı olarak her 8 saatte bir otomatik olarak sıfırlanır. Yatırımcı henüz pozisyonu kapatmadığı için prim gerçekleşmemiş KZ toplamına dayalı olarak hesaplanır. Gerçekleşmemiş KZ, pozisyon yenileme gerçekleşirken yatırımcının bulunduğu pozisyona karşılık gelir.

Vadeli Kripto Fonlama oranı - Faiz

Şimdi de faizden söz edelim. Örneğin BTC/USD'de uzun pozisyon almak, spot piyasada Bitcoin satın almak için USD borç alan bir yatırımcıya denktir. Aynısı kısa (short) pozisyonlar için de geçerlidir. Baz para birimi olan BTC'nin borçlanma maliyeti, karşıt para birimi olan USD'nin borçlanma fiyatından çok daha yüksek olduğu için, yatırımcıların BTC satın almak için USD ödünç alırken daha düşük faiz oranından yararlanarak uzun (long) pozisyon alması kolay olacaktır.

Uzun ve kısa vadeli işlem sözleşmelerinin dengeli arzını sürdürmek açısından AAX vadeli kripto işlem sözleşmeleri, kısa BTC pozisyonlarındaki yatırımcıların uzun BTC pozisyonu taşıyanlara ödeme yapabilmeleri için her 8 saatte bir otomatik olarak sıfırlanır. Bu faiz olarak bilinir.

AAX'te işlem gören her sözleşme iki enstrümandan oluşur: Baz para birimi ve Karşıt para birimi.

BTC/USD'yi örnek alalım. BTC oranının %0,025 (günlük), USDT oranının %0,001(günlük), fonlama döneminin 3 (8 saat, günde 3 kere) olduğunu varsayarak

Delta Faizi=(Karşıt Para Birim Oranı - Baz Para Birim Oranı) / fonlama dönemi
=(%0,001 - %0,025) / 3
= - %0,008

Fonlamada AAX'in vadeli kripto işlem fiyatları ile spot işlem fiyatları (Prim) arasındaki farklar ile faiz oranındaki farklar dikkate alınır. Bu, piyasa koşullarına bağlı olarak uzun pozisyon yatırımcılarının kısa pozisyon yatırımcılarına; kısa pozisyon yatırımcılarının da uzun pozisyon yatırımcılarına ödeme yapabilmesini sağlar.

Burada yatırımcılar için en büyük sorun faiz ödemesi mi yapmaları gerekeceği yoksa faiz mi alacaklarıdır. Basitçe söylemek gerekirse Fonlama pozitif ise uzun kısaya öder. Negatif olduğunda ise kısa uzuna öder.

Örneğin:
Bir yatırımcının 10000 sözleşmeli uzun pozisyonu var. AAX fiyatı = 4000 ve Endeks fiyatı = 4100. Faiz
oranı farkı = - %0,008

Uzun yatırımcının ödeyeceği oran = 10000 x ( (1-0,00008) / 4100 - 1 / 4000 ) = - 0,061 BTC'dir

Bu nedenle uzun yatırımcılar bu fonlama aralığında 0,061 BTC almalıdır.

AAX'in fonlamada ücret almadığını unutmayın. İşlemler doğrudan bir yatırımcıdan diğer yatırımcıya, eşler arası temeline dayanarak gerçekleştirilir.

BTC Ters Vadeli İşlem Sözleşmeleri

AAX'te, baz para birimi olarak Bitcoin kümesini seçerek, ters kripto vadeli işlem sözleşmeleri seçeneğini sunuyoruz. Bu seçenek aynı zamanda 'BTC ödeşmeli sözleşme' olarak da bilinir. Kullanıcılar, AAX'te ters kripto vadeli sözleşmeleri alıp satarken uzun/kısa pozisyonlarına bağlı olarak BTC kazanacak veya kaybedecektir.

Basitçe söylemek gerekirse, Uzun veya kısa alımın (long veya short call) sonucuna bağlı olarak, yatırımcı ya daha çok Bitcoin kazanacak ya da BTC fonlarından bir miktar kaybedecektir.

USDT Vanilya Sözleşmeleri

AAX'teki Vanilya sözleşmeleri USDT ödeşmeli süresiz vadeli kripto sözleşmelerdir. AAX'te, halihazırda teklif edilen 10'dan fazla USDT vanilya sözleşmesi mevcuttur: BTC/USDT, BCH/USDT, ETH/USDT, COMP/USDT, LINK/USDT, XRP/USDT, ADA/USDT, SOL/USDT, DOGE/USDT, DYDX/USDT ve MATIC/USDT.

AAX'te hem Ters hem de Vanilya vadeli kripto işlem sözleşmeleri, 100x'e kadar kaldıraçla alınıp satılabilir, bu da bizi bir sonraki bölüme götürür.

Kaldıraçlı Vadeli Kripto Sözleşmeleri

Temelde, AAX'te yatırımcılar X tutarında sermaye ile en fazla 100X risk alabilirler.

Örneğin bir müşteri BTC/USD'de 4000$ USD fiyatından 1000 sözleşme yapar. BTC cinsinden nosyonel değeri 1000 / 4000 = 0,25 BTC'dir. 10x kaldıraç ile, yatırımcı pozisyon almak için sadece 0,25 / 10 BTC = 0,025 BTC yatıracaktır.

AAX likidasyonu nasıl ele alıyor

Likit olma (nakde çevirme)

Örneğin bir yatırımcı 100x kaldıraç kullanır ve 1,00$ başlangıç marjı ile 100,00 USD'den 1 sözleşme için uzun (long) pozisyon alır. Sürdürme marjini %0,5'e ayarlanmıştır. Bu durumda likidasyon fiyatı 99,50$ USD ve komisyon dikkate alınmadan iflas fiyatı 99,00$ olarak belirlenmiştir.

Vadeli kripto işlem sözleşmesinde etiket fiyatı 99,50$'a düştüğünde, yatırımcı pozisyonu bir piyasa satış emriyle kapatılır (likide edilir).

Piyasa emrinin kullanılması nedeniyle likidasyon emri 99,40$'dan gerçekleşirse kalan 0,40$ USD'lik marjin AAX'in Temerrüt Fonuna gidecektir.

AAX'in Temerrüt Fonu nasıl yardımcı olur

Yukarıdaki örneği takip edilirse sürdürme marjini 1$ olduğu için iflas fiyatı 99,00$'dır. Ancak, zayıf bir piyasada bir varlığın değeri iflas fiyatının altına düşebilir. Bu vaka senaryosunda Temerrüt Fonu zararı karşılayacaktır. Likidasyon emri 98,90$'dan gerçekleşirse likidasyonun fiyat riski AAX'in temerrüt fonu tarafından üstlenilir, yani temerrüt fonu 0.10$'lık zararı karşılayacaktır.

Halen AAX'te otomatik kaldıraç kaldırma (otomatik satışla tasfiye) uygulanmamaktadır. Bu, tüm müşteriler için adil bir işlem ortamı sağlar ve bir müşterinin pozisyonları kapatıldığında (likidasyona uğradığında) diğer yatırımcılar üzerinde hiçbir etkisi olmadığı anlamına gelir.

Beklenildiği üzere, düşük kaldıraçlı yatırımcıların likidasyon riski daha düşük olacaktır.

Örneğin 10x kaldıraç kullanan ve 100,00$ USD'den 1 sözleşme için uzun pozisyon alan bir yatırımcıyı ele alalım. Marjin 10,00$ USD ve sürdürme marjini %0,5'e ayarlanmış. Bu durumda, likidasyon fiyatı 90,5$ olur ve iflas fiyatı 90,00$'da ayarlanır.

Yukarıdaki örnek AAX'in likidasyonu nasıl ele aldığını gösteriyor. Etiket fiyatlarına, likidasyon fiyatlarına ve iflas fiyatlarına ilişkin gerçek rakamlar, yatırımcının yatırım stratejisine bağlı olarak değişecektir.